پروانه‌هاى پراكنده و پريشان كه هر كدام به طرفى روند وَ تَكُونُ الْجِبالُ اى و يصير الجبال كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ يعنى و بگردد كوه‌ها مانند پشم رنگين كه آن را حلاجى كرده باشند تخصيص بپشم رنگين به جهت آنست كه چون پشم را رنگ كنند سست‌تر گردد پس تفصيل حال مردمان مىكند و ميفرمايد كه فَأَمَّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ پس اما هر كه گران باشد ترازوهاى اعمال او از كثرت حسنات در كتاب احتجاج از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه معنى ثقل موازين رجحان عمل نيكست و در كافى روايت كرده كه هيچ چيزى در ميزان اعمال نيست كه ثقيل‌تر از صلوات بر محمد و بر آل محمد باشد صلوات اللَّه عليه و آله فَهُوَ فِي عِيشَةٍ راضِيَةٍ پس باشد او در زندگانى پسنديده وَ أَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ و اما هر كه سبك باشد از حسنات ترازوهاى اعمال او فَأُمُّهُ هاوِيَةٌ پس مأواى او هاويه است و در مجمع البيان گفته كه « انما سمى الهاوية الام لانه يأوى اليها كما يأوى الولد الى امه » يعنى هاويه را ام ناميده‌اند به جهت آنكه خفيف الميزان جا ميگيرد بسوى هاويه چنانچه فرزند جا ميگيرد بسوى مادر خود و بعضى گفته‌اند كه مراد از ام كلّهء سر است و معنى آيه اينست پس كلهء سر او در هاويه است يعنى سرنگون او را در هاويه مياندازند چنانچه على بن ابراهيم روايت كرده كه اى يقلب فى النار على رأسه وَ ما أَدْراكَ و چه چيز ترا دانا گردانيد اى محمد كه ما هِيَهْ چه چيز است ابن هاويه پس بيان هاويه ميكنيد كه نارٌ حامِيَةٌ اى نار شديدة الحرارة اين هاويه آتشى است در غايت گرمى « الهاوية من اسماء النار » و هاء ما هيه هاء وقفست در من لا يحضره الفقيه از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه پدر بزرگوار من فرمودند كه من كان ظاهره ارجح من باطنه خف ميزانه يعنى هر كس كه ظاهر او بهتر باشد از باطن او سبك است ميزان اعمال او و مفضل بن عمر از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه روزى ميان سلمان فارسى رحمه اللَّه تعالى و ميان شخصى